تهران _ حیات امیر سرتیپ دکتر محمد حسن باقری، معاون هماهنگ کننده نیروی زمینی ارتش است. او بیش از 100 ماه در مناطق عملیاتی شرکت داشته است. شرکت در عملیات های مختلف دوران جنگ تحمیلی، از وی، فرمانده ای خستگی ناپذیر و پادررکاب ولایت ساخته است. اینک سعی داریم از دیدگاه ها و خاطرات او درباره دفاع مقدس مطلع شویم تا رزمنده دیروز و فرمانده ارشد امروز نیروی زمینی ارتش ناگفته های خود را در این گفت وگو برایمان مطرح سازد.عراق دقیقا از چه تاریخی حمله را شروع کرد؟ جنگ در سال 59 آغاز شد اما ما اعتقاد داریم که در اردیبهشت 58 صدام جنگ را علیه ایران شروع کرد. از اردیبهشت 58 تا شروع جنگ، بیش از600مورد مستند موجود است که عراق تجاوزات مرزی به کشورمان داشته است. شرایط رزمی نیروی زمینی در روزهای ابتدایی جنگ چگونه بود؟ جنگی که من به آن اشاره کردم کمی زودتر از سال59 آغاز شد. عراق جنگ را زمانی رسماً آغاز کرد که زمینه های زیادی برای شروع جنگ فراهم کرده بود. وقتی جنگ در شهریور 59 آغاز شد تعداد زیادی از سربازان نیروی زمینی در منطقه شمال غرب درگیر مبارزه با عناصر ضدانقلاب بودند. وقتی که انقلاب پیروز شد چند اتفاق مهم روی داد. ابتدا بحث یک ساله کردن دوران خدمت سربازی و بومی کردن ارتش و دوم عوامل روانی بود که لطمه زیادی به ارتش وارد آورد. اما فرمان تاریخی حضرت امام(ره) در29فروردین سال58 بر همه شایعه ها خط بطلان کشید. ما در خراسان، آذربایجان و زاهدان نیرو داشتیم. وقتی جنگ آغاز شد همه نیروها به راه افتادند و خودشان را به آن منطقه رساندند. البته برخی از یگان های ما نیروهایشان در منطقه بودند، مثلاً گروه 37زرهی که الان تیپ37 زرهی شیراز است و لشکر 92 زرهی اهواز در خوزستان مستقر بودند. توان رزمی نیروی زمینی به دو گونه بود: توان رزمی کمی و کیفی. کمی به معنای عدد و رقم است، ولی توان رزم کیفی آن است که مشخص شود کارهای رزمی این نیرو چه مقدار است. در توان رزمی کمی به دلایل مختلف که به آن اشاره شد واقعاً نیروی زمینی در پائین ترین شرایط رزمی خود بود اما از نظر کیفی آن تعدادی که مانده بودند به دلیل اینکه در زمان انقلاب متولد شده بودند در بالاترین شرایط اعتقادی قرار داشتند. ما ارتش را متولد 29 فروردین سال58 می دانیم. ارتش در زمان انقلاب با فرمان امام متولد شد و آن بخشی که پس از انقلاب در ارتش باقی مانده بودند واقعاً درآن مقطع زمانی کاری کردند که در تاریخ ماندگار شد و در حالی که کمترین تعداد نیرو را دارا بودند بالاترین اقدامات را انجام دادند. اگر برگردیم به اسناد و مستندات جنگ، خودگویای اقدامات مردان نیروی زمینی است. قطعاً عراقی ها با هدف سرنگونی نظام آمده بودند و اگر نگاهی اجمالی داشته باشیم به روزهای آغازین جنگ و پیشروی رژیم بعثی به خوبی می توان دید که عراق از نظر نظامی هیچ هدف استراتژیک را نتوانست به دست آورد. درهفتمین روز جنگ عراق پیشنهاد آتش بس داد؛ چرا ایران نپذیرفت؟ مسلماً ایران این پیشنهاد را نمی پذیرفت، کشوری به سرزمینی تجاوز کرده است. کشوری هم که خاکش مورد تجاوز قرارگرفته هرگز آتش بس را نمی پذیرد. ما زمانی آتش بس را پذیرفتیم که نیروهای بعثی را از سرزمینمان بیرون کرده بودیم. نیروهای بعثی که با تمام توان آمده بودند چه شد که در روزهای ابتدایی جنگ اعلام آتش بس کردند؟ عراق برای آغاز جنگ با تمام توان آمده بود تا بخش های مختلف ایران را تصرف کند. آنها با 12لشکر و20 تیپ مستقل و در اوج آمادگی آمده بودند، از دهانه اروند تا قصرشیرین، چون در شمالغرب راهی برای ورود به خاک ما نداشتند. بیشترین پیشروی آنان در غرب و جنوب بود، در 7 روز ابتدایی جنگ پیشروی عراق مربوط به شهرهای مرزی بود. در کردستان نیروهای ضد انقلاب فعال بودند؛ نیروی زمینی چگونه به مقابله پرداخت؟ قبل ازجنگ یک سری از مقدمات و تحرکاتی فراهم شده بود، جنگ فقط با صدام نبود، دشمن همزمان در کردستان و در مرکز کشور اقداماتی را انجام می داد، همزمان با جنگ در مناطق، در شهرها نیز فعالیت های تروریستی صورت می گرفت و شهدای زیادی همچون شهدای محراب را تقدیم کردیم. در کردستان هم نیروهای ضد انقلاب قبل از سال59 در حال فعالیت بودند. ارتش درآن منطقه با تمام توان و قوا ایستاده بود . در اینجا نیز باید یادی کنیم از شهید قرنی و شهید صیاد شیرازی که در عملیات های انجام گرفته در کردستان جاودانه ظاهر شدند . گروه های ضد انقلاب به دنبال این بودند که پادگان های ارتش را اشغال کنند. در آن زمان دولت وقت و حتی وزیر کشور وقت به شهید قرنی می گوید که نیروهای شما زیاد با دشمن برخورد نکنند که شهید قره نی می گوید تا زمانی که من در منطقه هستم اجازه حرکت به دشمنان نظام را نمی دهم و این حرکت باعث شدکه کردستان حفظ شود. سپس که بحث پاکسازی ها در بانه و سردشت آغاز شد شهید صیاد شیرازی قدم به قدم با شهید چمران ، شهید شیرودی و شهید کشوری در صحنه ظاهر شدند و آنان روستا به روستا ضد انقلاب را به عقب راندند و ضد انقلاب از شهرهای بزرگ عقب نشینی کردند. اما نقش نیروی زمینی در کردستان این طور بود که این نیرو در هر شهری که ضد انقلاب به عقب رانده می شدند پادگان و پایگاه می زد، در تمام معابر بین شهری پایگاه داشتیم. در نتیجه همزمان با شروع جنگ تحمیلی ارتش با کمک نیروهای مردمی در کردستان با تمام توان ضد انقلاب را از منطقه بیرون راند. در آن روزها تعداد زیادی شهید تقدیم انقلاب کردیم که بسیاری از آنان از خود مردم بودند. در واقع حضور نیروی زمینی در همه یگانها در کردستان پررنگ بود. ارتش در برابر تجاوز عراق به شهرهای مرزی چه اقداماتی انجام داد؟ اگر بخواهیم نگاهی به اول جنگ داشته باشیم ابتدا لازم است که نگاهی گذرا به اتفاقاتی که در آن زمان افتاده داشته باشیم. وقتی جنگ آغاز شد ما چه کردیم و عراق چه کرد؟ در آن زمان در ایران تازه انقلاب پیروز شده بود و سکان در اختیار مردان ارتش نبود و عواملی باعث شد توان کمی ارتش کاهش پیدا کند. ناآرامی های داخلی بوجود آمد که در برابر آن ارتش وارد عمل شد، از آن طرف ارتش صدام در اوج توان نظامی با 12لشکر و با آمادگی حمله را آغاز کرد. این عملیات همزمان در سراسر مرزهای مشترک با ایران آغاز شد. اکثر نقاط حساس کشور ما توسط نیروی هوایی عراق بمباران شد. اگر چه پاسخ کوبنده ای به آنان داده شد ولی آنها همزمان شیطنت هایی در دریا هم داشتند. صدام همواره مدعی بود جزایر سه گانه را اشغال می کند. در واقع اولین اقدامی که در برابر این یورش صورت می گیرد ایجاد عملیات تاخیری و توقف دشمن است که آنان نتوانند به اهداف اولیه شان دست یابند. این مرحله یکی از درخشان ترین فعالیت های نیروی زمینی در دوران جنگ است. 7 آذر سال 59 و تقریباً دوماه پس از جنگ، نیروی دریایی ما اسکله های دشمن را اشغال کرده و چندین ناوچه دشمن را غرق کردند و تا پایان جنگ نیروی دریایی عراق نتوانست فعالیتی انجام دهد و این اقدام موجب شد که امام 7 آذر 59 را روز نیروی دریایی اعلام نمایند. در روز دوم جنگ نیز نیروی هوایی در پاسخ به حمله نیروهای هوایی عراق با 140 فروند هواپیما، تمام فرودگاه های عراق را بمباران کرد. صدام آمده بود که خوزستان را 3 روزه تصرف کند ولی در 10کیلومتری اهواز متوقف شد. ارتش عراق پشت پل کرخه ماند و در نتیجه اولین اقدام نیروی زمینی ارتش در جهت توقف ارتش عراق بسیار موفقیت آمیز بود. دلیر مردان ارتش کشورمان در آن روزها نگذاشتند که عراق به اهدافش دست یابد و ارتش بعث هم فکرش را نمی کرد که سلحشوران ایرانی آنان را اینگونه متوقف کنند. مرحله دوم تثبیت دشمن بود و مرحله سوم شناسایی است که طراحی عملیاتها در این مرحله شکل می گرفت. مرحله چهارم عملیات های کوچکی بود که انجام می گرفت همانند عملیات 31 اردیبهشت 60 (8 ماه بعد از جنگ ) به نام عملیات حضرت مهدی آغاز می شود. امروزه زمانی که ما می گوییم دفاع مقدس نام عملیات های بزرگ بر روی زبانمان جاری و ساری می شود اما عملیات های کوچکی هم در طول این سالها انجام شده است که نقش این عملیات ها در طول هشت سال دفاع مقدس غیر قابل انکار است. در واقع انجام عملیات های کوچک زمینه ساز عملیات های بزرگ می شود که اولین اش عملیات ثامن الائمه است و عملیات های بعدی ما مثل طریق القدس که 2 ماه بعد از ثامن الائمه صورت می گیرد نمونه بارز آن است. به خوبی به یاد دارم که تنها چند ماه از آغاز جنگ نگذشته بود که طارق عزیز در یک سخنرانی اعلام می کند امروز ارتش ایران از هم پاشیده است و ما می توانیم ایران را تصرف کنیم و آنان با 12 لشکر برای اشغال ایران آمده بودند. اما نیروی زمینی ارتش با اقداماتی که در سال اول جنگ انجام می دهد و فرمان تاریخی امام خمینی (ره) مبنی بر پر کردن جبهه سبب می شود که رژیم تا دندان مسلح عراق نتواند به اهداف اولیه خود دست یابد. در آن سال مردم کشور به فرمان امام لبیک گفتند و به صحنه آمدند اما این سوال مطرح می شود که مردم را چه کسانی تجهیز کردند؟ چه کسانی به آنها آموزش دادند؟ نیروهای مردمی دو دسته بودند، دسته ای خودجوش بودند که خود راهی جبهه ها می شدند و دسته ای دیگر در پایگاه های مساجد سازماندهی می شدند و سپس به جبهه ها می آمدند که البته تمامی نیروهای مردمی ازطریق افسران نیروی زمینی آموزش های لازم را دیده و سپس تجهیز می شدند . چرا در ابتدای جنگ به لشکر 77 و 21 پیاده اجازه حرکت به منطقه را ندادند؟ هرنوع حرکت یگان های نظامی برای اجرای عملیات همیشه تابع ابلاغ سلسله مراتب فرماندهی است. یعنی سلسله مراتب است که ابلاغ می کند این عملیات انجام پذیرد یا خیر. اکثر یگانهای نیروی زمینی در روزهای اول جنگ خودشان را به منطقه رساندند. حالانمی دانم منظور شما چیست؟ اولین باری است که این موضوع را می شنوم.پایان پیام منبع : نویدشاهد